Lęk jest naturalnym stanem emocjonalnym, który ostrzega nas przed potencjalnym zagrożeniem i mobilizuje do działania. Na przykład widząc agresywnego psa, odczuwamy lęk i przechodzimy na drugą stronę ulicy, unikając możliwego ataku. Podobnie uczeń, który obawia się sprawdzianu, może poświęcić więcej czasu na naukę, co zwiększa jego szanse na dobrą ocenę. W takich sytuacjach lęk pełni funkcję adaptacyjną – pomaga skutecznie radzić sobie z wyzwaniami. Jednakże, lęk nasilony nieadekwatnie do sytuacji zaburzający codziennie funkcjonowanie jest sygnałem niepokojącym.

Nastolatki doświadczające zaburzeń lękowych często funkcjonują na obrzeżach grupy i rzadziej angażują się w jej życie. Unikają zabierania głosu, a w nasilonych przypadkach mogą odmawiać chodzenia do szkoły. Często rezygnują także z bezpośrednich kontaktów, wybierając komunikację przez media społecznościowe. Warto pamiętać, że ich cierpienie nie zawsze jest widoczne, ponieważ bywa skutecznie ukrywane. Widoczne mogą być natomiast pewne sygnały, takie jak zgarbiona postawa, ściszony głos, zaczerwienienie lub bladość skóry czy nadmierna potliwość. Towarzyszyć im mogą objawy fizjologiczne: przyspieszone tętno i oddech, drżenie rąk, trudności w mówieniu czy nagła utrata głosu. Lęk może też przejawiać się drażliwością, płaczem lub „zamrożeniem” w trudnych sytuacjach, a także dolegliwościami psychosomatycznymi, np. bólem brzucha lub głowy. Charakterystyczne jest również unikanie sytuacji wywołujących napięcie – takich jak kontakty społeczne, sprawdziany, odpowiedzi ustne czy nowe wyzwania.

Psychoterapia jest podstawową metodą leczenia zaburzeń lękowych. Może pomóc młodzieży zrozumieć źródła lęku oraz nauczyć skutecznych sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami. Dzięki takim metodom jak techniki relaksacyjne, terapia poznawczo-behawioralna czy praktyki uważności młodzi ludzie uczą się lepiej regulować napięcie i stres. Terapia pozwala także dostrzec, w jaki sposób lęk wpływa na myśli i zachowanie, oraz pomaga zmieniać niekorzystne wzorce myślenia. Niekiedy zalecana jest również konsultacja psychiatryczna i farmakoterapia.

Źródła:

Gdy lęk nie pozwala nastolatkowi funkcjonować w życiu, w szkole, wśród rówieśników

https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/psychiatria/81304,zaburzenia-lekowe-u-dzieci-i-mlodziezy

https://www.cogito.rzeszow.pl/terapia_mlodziezy/psychoterapia-zaburzen-lekowych-u-mlodziezy

Opracowała

Weronika Wyderka